Diş Ağrısı Genel Olarak Üç Şekilde Gelişir

1. Yemek Sırasında veya Sonrasında Meydana Gelen Diş Ağrısı
Yemek esnasında veya yemek sonrası ilk yarım saat içerisinde dişin üzerindeki çürük boşluğuna yiyecek artığının girmesi ve bu yiyeceklerin ürettiği asidin diş sinirini etkilemesi ile keskin bir diş ağrısı oluşmaktadır. Diş fırçası veya diş ipi yardımı ile yemek artıklarından temizlenen dişin ağrısı kısa bir süreliğine geçer. Tekrardan bu tip bir diş ağrısı oluşmaması için diş hekimine müracaat edilip gereken diş tedavisi yapılmalıdır.

2. Dinmeyen Diş Ağrısı
Genel olarak gece meydana gelen bu tip diş ağrıları uzun süreli olur. İlerleyen diş çürüğü sebebi ile diş sinirinin ölümü ve dişin enfekte olması, dişin etrafında veya yüzde şişlik meydana getirir. Böyle bir durumda da diş ağrısını dindirmek oldukça zordur. Diş ağrısını dindirmek için önce diş yüzeyinde yemek artıkları temizlemek gereklidir. Dinmeyen bir diş ağrısı ile karşılaşıldığında öncelikle diş hekiminin tavsiye ettiği bir ağrı kesici ilaç veya dişteki enfeksiyonu kontrol altına alacak antibiyotik alınmalıdır. Ancak mutlaka diş hekimine enfekte durumdaki dişe müdahale edilmesi için başvurulmalıdır.

3. Yaralanmalar
Yüz bölgesinde, çene kemiğinde ve dişlerde yaralanmalar fiziksel travma sonucu meydana gelir. Çene kemiğinde veya dişlerde travma sonucunda kırık ve çatlaklar oluşur hatta diş yerinden de çıkabilir. Bu tip yaralanma vakalarında en kısa süre içerisinde hasta diş hekimine ulaştırılmalıdır. Kırılan bir diş parçası var ise bu kırık diş parçası muhafaza edilmeli ve en yakın diş hekimine başvurulmalıdır. Dişte yaralanmaya sıklıkla çocuklarda, trafik kazası geçirenlerde ve sporcularda rastlanır. Sporcular diş yaralanmalarından kendini korumak için bir takım apareyler kullanır. Travma sonucunda karşılaşılabilecek önemli durumlardan biri de dişin kemik yuvasından çıkmasıdır. Diş yuvasından çıkmışsa dişin diş hekimine ulaştırılma şekli ve süresi oldukça önemlidir. Diş, dokulara zarar vermemesi ve dişin yuvasına rahatça tekrardan yerleşmesi için kök kısmından değil kron kısmından tutulmalıdır. Kron kısmından tutulan diş yabancı maddelerden arındırılması

Bu bölgeler iyi temizlenmezse çürük ve diş eti problemleri oluşabilir; bu nedenle günlük diş ipi kullanımı çok önemlidir.

Diş ipiyle dişlerinizi temizlemek için öncelikle yaklaşık 50 cm ip kopartın ve ipi iki parmağınıza doladıktan sonra, bir kısmının dışarıda kalmasına dikkat edin.

Nazikçe diş konturlarınızı takip ederek temizleme işlemini gerçekleştirin.

Diş ipini bir miktar diş etinin altına yerleştirerek o bölgenin de temizlenmesine özen gösterin. Bunu yaparken diş etinize aşırı baskı yapmaktan kaçının.

Dişlerinizin ön ve iç yüzeylerinin fırçaladıktan sonra, çiğneyici yüzeyi de fırçalayarak fırçalamanızı tamamlayabilirsiniz.

Ayrıca dilinizi fırçalamak da, dilinizin üzerindeki plağı uzaklaştırarak ağız kokusunu engellemeye yardımcı olabilir.

Diş Fırçası Kullanımı
Doğru bir fırçalama en az iki dakika (120 saniye) sürmelidir. Ne kadar süre dişlerinizi fırçaladığınızdan emin olmak için kronometre vb. kullanabilirsiniz. Dişlerinizi nazik bir şekilde daireler çizerek, diş etlerini zedelememeye dikkat ederek, arka bölgelerdeki ulaşılması zor olan dişlere de yeteri kadar özen göstererek fırçalamalı; her bir yüzeyi tek tek temizlemelisiniz.

Üst dişlerinizin dudaklarınıza bakan ön yüzeylerini fırçaladıktan sonra, alt dişlerinizin ön yüzeylerini fırçalayın.

Üst dişlerinizin dilinize bakan iç yüzeylerini fırçaladıktan sonra, alt dişlerinizin iç yüzeylerini fırçalayın.

Çiğneyici yüzeyleri fırçalayın.

Daha ferah bir nefes için dilinizi fırçalayın.

Ağız kokusuna sebep olan problem teşhis edilmeli ve sebebe yönelik tedavi uygulanmalıdır. Ağız kokusuna neden olan gıdalardan kaçınmaya ek olarak, aşağıdaki yöntemlerle ağız kokusunu azaltabilirsiniz.

· Bakteri plakları ve yiyecek artıklarını temizlemek için dişlerinizi günde en az iki defa fırçalamak ve her gün diş ipi kullanmak.

· Dilinizi fırçalamak. Her gece protezleri çıkarmak ve temizlemek, sabah tekrar takmak. Ayrıca her öğünden sonra hem ağızda kalan dişleri hem protezleri fırçayla temizlemek

· Ağız muayenesi ve bakımı için diş hekiminizi düzenli olarak ziyaret etmek.

· Ağızdaki tüm diş çürükleri, kırık dolgu veya kron-köprü varsa tedavi ettirmekte fayda vardır.

Gömük Yirmi Yaş Dişlerinin oluşturduğu sorunlar

Tam gömülü 20 yaş dişleri genellikle sorun yaratmazlar, fakat röntgen ile takip edilmeleri gerekir. Tam gömülü olmalarına rağmen öndeki dişin köklerine baskı yapabilirler.

Kısmen çıkmış 20 yaş dişleri en çok sorun çıkaranlardır. Tam çıkamadıkları için öndeki dişe baskı yaparak çıkmaya çalışırlar. Üzerlerindeki diş eti parçası (kapşon) , zamanla arasına yemek artıklarının kaçması ve bakteri üremesi nedeniyle iltihaplanır. Dişin etrafındaki diş etinin iltihaplanması sonucunda, ağrı, şişlik, abse oluşur. Çürük için uygun ortam oluştururlar.

Tamamen çıkmış 20.yaş dişleri; genellikle sorun çıkarmazlar fakat çok geride oldukları için fırçalanmaları zordur. Bu nedenle ağız bakımı çok iyi olmayan hastalarda koruyucu bir önlem olarak çekilmeleri tavsiye edilir.

20 yaş dişi iltihabı veya absesinin belirtileri
Ağrı ( kendiliğinden veya üstüne basınca )
Şişlik ( ağız içerisinde veya yüzde )
Kızarıklık
Çene altındaki lenf bezlerinin şişmesi
Yutkunma zorluğu
Ağzın kapatılamaması veya kapatınca 20 yaş dişi üzerindeki diş etinin ısırılması, baskı olması.

20 yaş dişleri
Öndeki dişe baskı yaparak çapraşıklığa neden olabilir
Öndeki dişte çürüğe neden olabilir.
İltihap için uygun bir ortam yarattığından zaman zaman ağrı ve şişliğe neden olabilir.

20 Yaş Dişi İltihabının Tedavisi
Öncelikle antibiyotik tedavisi ile akut durumdaki iltihabın baskılanması gerekir. Antibiyotik kullanımı ile iltihap tamamen iyileşmemektedir. Bu nedenle antibiyotik kullanımı sonrasında şikayetlerin geçmesine aldanarak dişin çekilmesinden vazgeçilmemelidir. Daha sonra cerrahi bir işlemle bu dişler çekilmelidir.

Sağlıklı ve iyi bir şekilde sürmüş olan 20 yaş dişlerinin çekilmesine gerek yoktur. Halk arasında bu dişlerin çok çabuk şekilde çürüdüğü yönündeki bilgiler yanlıştır. Genellikle dişlerimizi fırçalarken, ağzımızın en arkasında bulunan, bu dişleri çok iyi fırçalamıyoruz . Bu sebeple de diğer dişlere çürük görülme oranı artmaktadır. Sağlıklı ve iyi bir şekilde sürmüş bu dişlerin diğer dişlerimizden hiçbir farkı yoktur. Eğer ihtiyaç duyulursa bu dişlere köprü uygulaması bile yapılabilmektedir.

Dişler iyi fırçalanmadığı, ağız bakımının kötü olduğu zamanlarda, dişlerin üstündeki plaklarda ve taşlarda (tartar) bulunan bakteriler “şeker” sayesinde hayatta kalırlar. Şekeri kullandıktan sonra oluşan asit, diş sert dokusunu yumuşatmakta, çürüğe neden olmaktadır.

Dolgu

Yumuşayan ve zarar gören diş sert dokusu uzaklaştırılır, diş çürükten arındırılır. Çürük temizlendikten sonra oluşan boşluğa (kavite) uygun bir dolgu materyalinin yerleştirilmesi gerekir. Bu dolgu maddesi kolay uygulanabilmeli, kaviteyi kusursuz bir şekilde örterek herhangi bir sızıntıya neden olmamalıdır. Aynı zamanda bu dolgunun estetik bir görüntü sergilemesi hastalar ve diş hekimleri için tercih sebebidir. Eğer çürükle beraber hastada sıcağa karşı hassasiyet, rahat çiğneyememe veya şiddetli ağrı varsa ya da çürük, dişin içindeki canlı dokuya (pulpa) ulaşmışsa önce kanal tedavisi yapılır, ardından dolgu kaviteye yerleştirilir.

Dolgu türleri

AMALGAM DOLGU
Amalgam hala en zararsız, en uzun ömürlü ve en ucuz dolgu maddesidir. Yılda, bir milyardan fazla amalgam dolgu yapıldığı hesaplanmıştır. Diğer dolgu maddelerine oranla çok daha kısa zamanda ve kolay uygulanabilirler. Porselen, altın ve beyaz dolgular gibi dolgu malzemeleri hem daha pahalıdırlar hem de daha çok zaman ve dikkat isterler. Ayrıca altının dışındakiler amalgam kadar uzun ömürlü değildir. Amalgam ancak civaya allerjisi kesin olarak tespit edilenlerde kullanılmamalıdır ki, bu da yüzde birden çok daha düşük bir olasılıktır. Gerekmediğinde amalgam dolgular sökülmemelidir. Çünkü hem gereksiz masraf getirmekte hem de dişe zarar verme olasılığını arttırmaktadır.

KOMPOZİT DOLGU
İçinde silikon dioksit parçacıkları olan bir plastik karışımdır. Diş renginde olduğu için beyaz dolgu olarak tanımlanırlar. 1960`larda yalnızca ön dişlerde kullanıldıkları halde materyalin ileri derecede geliştirilmesiyle çiğneme basınçlarına dayanıklı ve daha az aşınan bir dolgu maddesi larak arka dişlerde de başarılı olarak uygulanabilmektedirler.

Kompozit Dolgunun Avantajları
Bu dolguların en büyük avantajları estetik olmalarıdır. Ayrıca bu dolgular dişlere iyice bağlandığı için diş dokularını destekler, kırılmaları ve sıcaklık geçmesini engeller. Kompozitler, yalnızca çürükleri restore etmek için değil, dişlerin rengini ve biçimini değişitirerek kozmetik etkileri için de kullanılabilmektedirler. En önemli dezavantajı işlem sonrası duyarlılıkların olmasıdır. Dolguların renkleri, kahve, çay gibi boyayıcı yiyeceklerle de hafifçe değişebilmektedir.

Özel Diş Hekimi

Toplumda ağız ve diş sağlığı konusunda oluşan yanlış inanç ve alışkanlıkların en büyük etkeni, bilgi eksikliğidir.

Halk arasında ağız diş sağlığına yönelik yanlış inanç ve davranışlar oldukça yaygındır.Bu yanlış inançlar nedeniyle kişi dişhekimine zorluk çıkartmakta, yapılması gerekli bazı tedavileri yaptırmamakta böylece kendi ağız sağlığına, hatta genel sağlığına da zarar vermektedir.

Diş sağlığımız için nasıl beslenmeliyiz?

Diş sağlığı için zararlı olarak nitelendirilen gıda maddeleri şekerli ve asitli gıdalar ile dişler üzerine yapışıp kalan, kolay temizlenemeyen maddelerdir. Bunları tamamen kesmek değil ancak belirli bir düzen içinde tüketmek diş çürüğünün önlenmesi için gereklidir.

Diş sağlığı için önerilen beslenme şekli;
– Şekerli, yapışkan ya da asitli gıdalar üç ana öğün içinde tüketilmelidir.
– Öğün aralarında elma, havuç gibi sert dişleri temizleyip diş etine masaj yapacak gıdalar yenmelidir.
– Şekerli, yapışkan gıda yendikten sonra dişlerin fırçalanması mümkün değilse ağız su ile çalkalanmalı ya da bir bardak su içilmelidir.
– Yine şekerli gıda yendikten sonra ağıza atılacak bir parça peynir şekerin çürük önleyici etkisini gidermek açısından son derece önemlidir.

Diş dostu olarak kabul edebileceğimiz gıda maddeleri hangileridir?

Diş dostu olarak kabul edilen kabul edilen gıda maddelerinin başında proteinler gelir. Vücudumuzun temel yapı taşını oluşturan bu maddeler hem dişlerin gelişimi sırasında, hem de dişler sürdükten sonra diş sağlığı açısından da mutlaka tüketilmesi gereken gıda maddeleridir.

Yüksek protein içeriğinin yanı sıra diş sağlığındaki önemi açısından peynir özellikle şekerli gıda tüketimi sonrası şiddetle tavsiye edilen bir besindir.

Yer fıstığı da içeriğindeki fosfat nedeniyle çerez türü yiyecekler arasında diş dostu olarak nitelendirilen bir besindir.

Rafine edilmemiş hububat (beyaz undan yapılmış ekmek yerine kepekli esmer ekmek) diş sağlığı açısından tercih edilmelidir.

Ağrıyan dişin etrafında varmı diye bakıp çevresini temizleyin. Ilık tuzlu su ile gargara yaptırın ve eğer varsa sıkışmış yiyecek artıklarını diş ipi ile uzaklaştırın. Sıcak ya da soğuk su dişte ağrıyı başlatıyor mu diye bakılmalı. İki dişin arasına kaçan gıda artığıda ağrı yapabilir. Bu nedenle bir diş ipi yardımıyla gıda artığı o bölgeden çıkarılmalı. Asla dişin üzerine aspirin ya da benzeri ilaçlar koymayın. Diş etine aspirin ya da alkol koymak gibi irritan yöntemler kullanılmadan diş hekimine acil olarak ulaştırılmalıdır.

Isırılmış Dudak, Dil, Dudak Yada Yanak:

Yaralı bölgeye buz koyun. Eğer kanama varsa, temiz bir gazlı bez ile hafifçe basınç uygulayın. Kanama 15 dakika içinde durmazsa diş hekiminize başvurun.

Diş Tümüyle Çıkmışsa:

Dişi bulun. Mümkün olduğunca köküne dokunmadan alın. Diş hekimine gidene kadar dişi saklamak için en ideal ortam süttür. Temiz bir kapta sütün içinde koruyarak en kısa sürede diş hekiminize gidin.

Süt Veya Sürekli Dişlere Travma:

Hiç zaman kaybetmeden diş hekiminiz ile temasa geçin. Travmalardan sonra her kaybedilen saat oluşan hasarı büyütmektedir.

Diş Hekiminize Ulaşana Kadar:

Yarayı ılık su ile temizleyin. O bölgeye soğuk kompres uygulayın. Kırık diş Varsa parçalarını saklayın. Süt dişleri toplam 20 tanedir. Süt dişlerinin aralarının açık olması normaldir. Bunun nedeni yerlerine gelecek daimi dişlere yer sağlamaktır. Süt dişlerinde de çürük oluşabilir. Bu çürüklerinde mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Süt dişleri iltihaplanmış ise önce kanal tedavisi denenmeli, mümkün olmazsa diş çekilmelidir. Süt dişleri zamanından önce çekilirse, alttan gelen daimi dişe yer kalmaz ve yer darlığı oluşur.